Piątek, 4 grudnia 2020 r.

Zapraszamy do śledzenia wydarzeń i aktualności na naszej stronie oraz na profilach FB i LinkedIn.

Aktualności

zaburzenia odżywiania czy dieta - ilustracja do tekstu

Czy to tylko dieta, czy już zaburzenia odżywiania?

Kiedy nastolatek zaczyna zwracać uwagę na to co je, interesuje się zdrowym odżywianiem i przestaje jeść potrawy, które do tej pory zjadał ze smakiem, często wspomina o odchudzaniu albo przeciwnie, zaczyna się objadać – czy to pierwsze oznaki zaburzeń odżywiania? Kiedy rodzice powinni zwrócić się o pomoc specjalisty?

"Teraz tylko dotykam jedzenia. Obracam w rękach. Jabłko, ugotowanego ziemniaka. Powtarzam na głos. Ile kalorii i że trzeba. Odłożyć. Że nie czuję t a k i e g o głodu, żeby jeść. Ale trzyma mnie łakomstwo i jego wilgotne zęby, i zimne palce. Którymi przybliżam jedzenie do języka. Kiedy dotykam moich warg końcem rulonika szynki, czuję, jakbym stała czubkami pięt na krawędzi dachu. Mogę spaść. Przedłużam odłożenie szynki. Drażnię się ze sobą, jak ze ślepym kotem. Mówię w pustej kuchni. Idę umyć ręce".*

Zdrowe odżywianie warto pochwalić

Może być tak, że nastolatek/nastolatka ma obiektywny powód, żeby chcieć zrzucić nadwagę. Chciałaby trochę zeszczupleć i poczuć się w swojej skórze lepiej, lżej. Otwarcie mówi: „Nie podobam się sobie, chcę schudnąć 2-3 kilogramy” i postanawia ograniczyć słodycze i inne niezdrowe przekąski. Czy to powinno niepokoić? Wszystko zależy od narzuconego rygoru. Jeżeli nastolatek przestaje jeść batony, które wcześniej zjadał codziennie, nie ma powodu do niepokoju. Rodzic jest po to, żeby dziecko mądrze wspierać w takim postanowieniu – może przestać kupować i gromadzić w domu słodycze, „lżej” gotować, przyłączyć się do zdrowego odżywiania – częściej przyrządzać potrawy na parze, jeść więcej warzyw, wcześniej spożywać kolację. Możemy pomóc nastolatce zmienić nawyki żywieniowe. Fajnie, kiedy sposób odżywiania zmieni cała rodzina. Zaproponujmy, że będziemy razem gotować, przygotowywać smaczne posiłki – dzięki temu pokażemy dziecku, że odchudzanie nie polega na unikaniu jedzenia. Zaproponowanie zdrowych posiłków to sposób na pokazanie, że możemy jeść i chudnąć, że jedzenie może nam służyć, pomagać w osiągnięciu zgrabnej sylwetki bez uszczerbku na zdrowiu. No i może po prostu smakować.

Nie zjem nawet kawałka tortu!

Problem zaczyna być poważny, kiedy nawet przy specjalnych okazjach czy wyjątkowych okolicznościach nastolatek nie pozwala sobie na odrobinę dyspensy. Gdy nawet z okazji swoich urodzin nie jest w stanie spróbować choćby małego kawałka tortu, na rodzinnym obiedzie odmawia zjedzenia ulubionego babcinego ciasta. Wtedy powinniśmy zacząć baczniej się dziecku przyglądać.

"Nie jestem bezpieczna w swoim bunkrze. W pustym brzuchu.
Ale to jedyne schronisko, w którym inni mnie nie widzą".*

Kiedy rodzic zna swoje dziecko, szybko zauważy inne niż zazwyczaj zachowanie dziecka. Często jest jednak tak, że anoreksja lub bulimia są dość późno dostrzegane. Nie tylko dlatego, że chore osoby (najczęściej są to dziewczyny czy kobiety) starają się swoją chorobę ukryć. To bywa również specyfika tych rodzin – rodzicom trudno jest zauważyć pierwsze symptomy choroby.

Co nas powinno zaniepokoić?

Jeśli chodzi o otyłość, to na pewno nagły przyrost wagi, kiedy dziecko przestaje mieścić się w ubrania, które jeszcze nie tak dawno były dobre. Oczywiście gwałtowny przyrost wagi może mieć różne podłoże, warto przeprowadzić podstawowe badania w tym zakresie.
Dużo trudniej jest zauważyć zaczynającą się anoreksję czy bulimię. Powinno nas zaalarmować to:
- co się dzieje z jedzeniem – czy nastolatka drastycznie zmniejsza porcje i unika produktów, które wcześniej jadła?
- czy eliminuje kolejno różne produkty z codziennego jadłospisu - najpierw słodycze, potem tłuszcze, węglowodany, przestaje jeść smażone potrawy, unika makaronu, chleba. Kończy na minimum jedzenia, często zjada same owoce i warzywa.
- czy jada wspólne posiłki z resztą rodziny?
- czy wynosi jedzenie do swojego pokoju, a potem odstawia pusty talerz?
- czy posiłki zauważalnie różnią się od tych zjadanych przez resztę rodziny?
A może po zastanowieniu dojdziemy do wniosku, że… już dawno nie widzieliśmy córki jedzącej cokolwiek, za to często mówi, że nie jest głodna bo zjadła coś „na mieście”. albo obsesyjnie liczy kalorie.

"Daj mi ciepło ze spalania jedzenia, którego ja nie zjadłam".*

Naturalnie sygnałem, że coś się dzieje, jest nagły spadek wagi. 10-15 kg to jest alarmująco za dużo. Często rodzice łapią się za głowę, kiedy utrata wagi jest już bardzo widoczna, ponieważ nastolatki ukrywają swoje wychudzenie pod kilkoma warstwami garderoby. Dopiero latem, kiedy nosimy lżejsze ubrania, rodzice zauważają jak dziecko jest wychudzone. Często w takich sytuacjach okazuje się, że choroba jest już zaawansowana.
Nierzadko spadek wagi czy mniejszy apetyt dziecka rodzice jakoś sobie tłumaczą – bo była sesja, było dużo stresu, matura, coś się wydarzyło (np. „chłopak ją rzucił”). Wtedy trudniej zobaczyć, że to już choroba.
Utrata wagi charakteryzuje anoreksję, ale osoba chora na bulimię niekoniecznie musi zeszczupleć. Może nawet wydawać się nieco okrąglejsza na twarzy (przy częstym wymiotowaniu powiększają się węzły chłonne na szyi i twarz wydaje się pełniejsza). To może być mylące. Osoba chora na bulimię może jeść w miarę normalnie, ale po posiłkach znika w toalecie i zwraca wszystko, co zjadła.

Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Zawsze, kiedy rodzic czuje się zagubiony, niepewny co do tego, jak ocenić zachowanie swojego dziecka, sam może się zgłosić do terapeuty i zasięgnąć porady, czy jest się czym martwić, czy problem jest poważny, jak z nim postępować.

AutorMałgorzata Latawiec-Jóźwiak - psychoterapeutka rodzin i par

*Cytaty: „Zaplecze” – Marta Syrwid

Czytaj więcej: Zaburzenia odżywiania - kiedy i do kogo zwracać się po pomoc?

Masz pytania? Napisz do nas!

 

Mabor Sp. z o.o.
ul. Stryjeńskich 19 lok. 18U

02-971 Warszawa

 

 

Centrum Psychologiczno-Medyczne

tel.: 603 116 669

mabor@terapiadialog.pl 



 

Centrum Doradztwa i Szkoleń
Centrum Rozwoju Psychoterapeutów
Centrum Interwencji Kryzysowych
Centrum Mediacji Wewnątrzorganizacyjnych

tel.: 721 001 925

mabor@terapiadialog.pl 

Polityka prywatności i cookies

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej